Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện thì có được trả lại tiền tạm ứng án phí?

Tôi có một vụ tranh chấp đang được giải quyết tại Tòa án. Nếu tại phiên tòa sơ thẩm, tôi quyết định rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện thì có được hoàn lại tiền tạm ứng án phí không?

Đáp: Theo quy định hiện hành, nếu bạn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện tại phiên tòa sơ thẩm thì đây là căn cứ để Hội đồng xét xử ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án. Khi vụ án bị đình chỉ, người nộp tiền tạm ứng án phí sẽ được hoàn trả lại khoản tiền này.

Cụ thể, khoản 3 Điều 18 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định trong trường hợp vụ án bị đình chỉ, tiền tạm ứng án phí được trả lại cho người đã nộp. Tương tự, khoản 3 Điều 218 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 cũng nêu rõ nếu Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự do người khởi kiện rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện, thì tiền tạm ứng án phí mà đương sự đã nộp sẽ được trả lại.

Các quy định trên không giới hạn việc áp dụng hoàn trả lại tiền tạm ứng án phí ở giai đoạn nào của vụ án, nên được hiểu bao gồm cả trường hợp rút đơn tại phiên tòa sơ thẩm. Do đó, nếu bạn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện trước phiên tòa hoặc ngay tại phiên tòa sơ thẩm, sau khi Tòa án ban hành quyết định đình chỉ giải quyết vụ án, bạn sẽ được hoàn trả lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp.

Tuy nhiên, nếu tại phiên tòa sơ thẩm mặc dù bạn rút yêu cầu khởi kiện nhưng bị đơn có yêu cầu phản tố và được hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu đó thì bạn vẫn có trách nhiệm chịu án phí sơ thẩm. Vì trong trường hợp này, tư cách người tham gia tố tụng có sự thay đổi, khi bạn rút yêu cầu khởi kiện và bị đơn có yêu cầu phản tố thì bạn trở thành bị đơn và người đưa ra yêu cầu phản tố sẽ trở thành nguyên đơn trong vụ án. Vậy nên nếu trường hợp bị đơn có yêu cầu phản tố và yêu cầu được chấp nhận thì bạn vẫn phải thực hiện nghĩa vụ về án phí kể cả trong trường hợp bạn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện tại phiên tòa sơ thẩm.

Đối với cấp xét xử phúc thẩm, nếu trước hoặc tại phiên tòa bạn rút yêu cầu khởi kiện và bị đơn đồng ý, thì bạn vẫn phải chịu án phí sơ thẩm và phải nộp thêm một nửa án phí phúc thẩm theo quy định.